Chuyên mục
Nha Khoa Tổng Hợp

Các tác nhân gây khô miệng ở người già

Khô miệng là chứng bệnh không còn xa lạ ở người cao tuổi. Khô miệng xuất hiện do nhiều tác nhân khác nhau và sức đề kháng yếu của người cao tuổi là cơ hội để các tác nhân này phát triển và biến chứng nhiều hơn. Nhằm giúp người cao tuổi dễ dàng tìm được phương pháp cải thiện tình trạng khô miệng, trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ những thông tin hữu ích liên quan đến khô miệng và cách điều trị chứng bệnh này.

Chứng khô miệng ở người già

Khô miệng là tình trạng nước bọt khá ít, không đủ để giữ cho miệng ẩm ướt. Đây là chứng bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là ở người cao tuổi. 

Nước bọt đóng khá nhiều vai trò quan trọng không thể thay thế được đối với cơ thể của mỗi người như vai trò tiêu hóa thức ăn, bảo vệ miệng tránh bị viêm nhiễm, điều tiết môi trường miệng,… Chính vì thế, việc nước bọt ít, gây khô miệng sẽ ảnh hưởng khá tiêu cực đến sức khỏe của người bệnh.

Nước bọt giúp làm ướt và làm mềm thức ăn. Đồng thời, trong nước bọt có enzyme ptyalin đóng vai trò thủy phân tinh bột trong thức ăn thành các loại đường maltose, glucose, từ đó kích thích vị giác và tạo cảm giác ngon miệng khi ăn.

Do đó, khi lượng nước bọt tiết ra ngày càng ít, người bệnh sẽ gặp khó khăn trong việc nhai, nuốt thức ăn khô và khi ăn cũng không cảm thấy ngon miệng hay thèm ăn. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến những biến chứng khác như niêm mạc miệng trở nên đỏ, khô; lưỡi bóng và mất gai, gây đau và chứng rối loạn vị giác, ăn không ngon miệng ngày càng tồi tệ hơn. Không chỉ vậy, người bệnh còn gặp thêm khó khăn khi nói chuyện hay cười đùa.

Đối với người già, họ khá lo sợ, hoang mang về tình trạng sức khỏe và các căn bệnh liên quan đến mình. Vì vậy, khi bị khô miệng, người già thường lo nghĩ nhiều hơn, tâm lý bồn chồn hơn và quá trình hấp thụ dinh dưỡng sẽ chậm đi, khiến sức khỏe ngày càng giảm sút.

Không chỉ vậy, khô miệng khiến người bệnh phải thức giấc nhiều lần trong đêm để liên tục bổ sung nước cho cơ thể. Tình trạng này cộng thêm với chứng khó ngủ, ngủ không sâu giấc sẽ khiến cho chất lượng giấc ngủ của người cao tuổi bị hao mòn khá nhiều.

Hậu quả trực tiếp của khô miệng là suy dinh dưỡng, mất ngủ, tình trạng suy nhược cơ thể kéo dài. Bên cạnh đó, chứng khô miệng còn tạo điều kiện cho sự hình thành cao răng, thúc đẩy quá trình sâu răng, rụng răng, bệnh viêm lợi và nặng hơn là các biến chứng như nấm lưỡi, áp xe tuyến nước bọt mang tai.

Chính vì thế, khi nắm được Những điều cần biết về bệnh khô miệng ở người già và cách khắc phục, người cao tuổi sẽ có thêm một cẩm nang hữu hiệu giúp mình sống khỏe, sống thọ hơn.

Các tác nhân gây ra chứng khô miệng ở người già

Khô miệng không phải là một bệnh mà là triệu chứng của bệnh hoặc của một vấn đề sức khỏe bất thường nào đó mà người bệnh đang mắc phải. Có thể thấy, khô miệng gây ra khá nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng quát của người bệnh. Để hạn chế hoặc cải thiện phần nào tình trạng này, người bệnh cần chủ động tìm hiểu về các tác nhân gây ra chứng khô miệng. 

Khô miệng xuất hiện ở người cao tuổi do khá nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là các nguyên nhân sau:

  • Tác dụng phụ của các loại thuốc điều trị: bản thân người cao tuổi đang mắc phải một số căn bệnh và phải sử dụng thuốc để điều trị. Chính tác dụng của các loại thuốc này đã gây ra tình trạng khô miệng như thuốc chống dị ứng nhóm kháng histamin; thuốc chống trầm cảm, lo âu; thuốc cảm chống nghẹt mũi, thuốc giảm đau, giãn cơ,…
  • Điều trị ung thư: thành phần trong một số loại thuốc hóa trị có thể gây ra chứng khô miệng ở người già. Sau khi điều trị xong, chức năng tuyến nước bọt có thể trở về bình thường nhưng trong một số trường hợp, khi xạ trị ung thư vùng đầu cổ, tuyến nước bọt có thể bị tổn thương tạm thời hoặc vĩnh viễn.
  • Người cao tuổi mắc phải một số bệnh khó điều trị như đột quỵ, viêm khớp dạng thấp, tiểu đường, HIV/AIDS, Parkinson, Alzheimer, xơ nang, quai bị, hội chứng Sjogren… Hội chứng Sjogren là sự rối loạn của hệ miễn dịch, dẫn đến tình trạng khô niêm mạc, phổ biến nhất là khô mắt và khô miệng.
  • Phẫu thuật để điều chỉnh những tổn thương thần kinh hay chấn thương vùng đầu cổ đều có thể gây khô miệng.
  • Sử dụng thuốc lá: thuốc lá chứa khá nhiều các hóa chất độc hại, hình thành một lớp màng ngăn chặn lưỡi, vòm họng, vùng bên trong má. Màng ngăn này là tác nhân cản trở tuyến nước bọt và gây khô miệng.
  • Thông thường, người cao tuổi do sức đề kháng yếu nên dễ mắc nhiều bệnh cùng một lúc. Việc sử dụng đa dạng các loại thuốc để điều trị nhiều bệnh chính là một trong những nguyên nhân gây khô miệng.
  • Thói quen ít uống nước, uống không đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể.
  • Thói quen ngủ ngáy hay thở bằng miệng khi ngủ.
  • Người trung niên đang trong giai đoạn mãn kinh, các hormon trong cơ thể có sự biến đổi lớn.

Một số phương pháp chữa khô miệng tại nhà cho người già

Dựa vào những tác nhân có thể thay đổi hay loại bỏ được như thói quen xấu (hút thuốc, ngủ ngáy,…) mà người cao tuổi có thể chủ động điều chỉnh và tìm ra phương pháp thích hợp nhất để cải thiện tình trạng khô miệng. Các phương pháp này khá đơn giản, quan trọng là người bệnh có đủ kiên trì và kỷ luật để thực hiện hay không:

  • Uống nhiều nước: Nước chiếm đến 75-80% cơ thể và là một trong các điều kiện để duy trì sự sống của con người. Chính vì thế, người cao tuổi cần chủ động uống đủ nước để vừa thanh lọc cơ thể vừa giúp duy trì việc sản xuất nước bọt. 
  • Chế độ ăn thích hợp: tăng cường bổ sung các loại trái cây có nhiều nước và ăn các thực phẩm lỏng như cháo, súp. Bên cạnh đó, người cao tuổi cần hạn chế tối đa rượu, thực phẩm chứa cafein, thực phẩm có tính axit, thức ăn có nhiều gia vị hoặc quá mặn gây khát nước.
  • Giữ gìn vệ sinh răng miệng: có thói quen đánh răng sau mỗi bữa ăn và dùng chỉ nha khoa hoặc nước súc miệng để làm sạch. Một phương pháp đơn giản khác là có thể dùng chanh chà xát lên bề mặt lưỡi để làm sạch lưỡi, hạn chế hôi miệng và giúp tăng tiết nước bọt. 
  • Sử dụng kẹo cao su không đường cũng là một trong những cách để làm sạch miệng và kích thích tiết nước bọt hoặc dùng các sản phẩm dưỡng ẩm như vaselin, thoa dầu dừa để trị khô môi, nứt nẻ. 
  • Loại bỏ những thói quen không tốt: hạn chế hút thuốc, điều chỉnh việc ngủ ngáy và tập thở bằng mũi thay vì bằng miệng là các cách có thể giúp cải thiện chứng khô miệng ở người cao tuổi. Đồng thời, người cao tuổi cũng nên tăng độ ẩm trong không gian phòng ngủ bằng cách đặt một chậu nước trong phòng hoặc dùng máy tạo độ ẩm.

Những cách trên chủ yếu liên quan đến thói quen và chế độ ăn uống nên sẽ không gây quá nhiều khó khăn đối với người bệnh. Tuy nhiên, nếu đã cố gắng cải thiện mà tình trạng khô miệng vẫn không có dấu hiệu ngừng lại thì người bệnh cần đến các cơ sở y tế để thăm khám. Tại đây, bác sĩ sẽ tìm hiểu và đưa ra phương pháp điều trị thích hợp cho từng người bệnh:

  • Việc sử dụng thuốc để điều trị bệnh là một trong các tác nhân gây khô miệng. Chính vì thế, bác sĩ sẽ có thể xem xét, thay đổi sang thuốc khác hoặc điều chỉnh lượng thuốc cũ nhằm hạn chế chuyển biến xấu của khô miệng.
  • Điều trị một bệnh lý là nguyên nhân gây khô miệng như tiểu đường, viêm xương khớp, quai bị,…
  • Nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc có tác dụng kích thích tuyến nước bọt như pilocarpine, cevimeline hoặc nước bọt thay thế chứa carboxymethyl cellulose, hydroxyethyl cellulose,…
  • Cho bệnh nhân đeo khay flour vài phút vào ban đêm hoặc sử dụng chlorhexidine hàng tuần để ngăn ngừa sâu răng.

Như vậy, chứng khô miệng ở người cao tuổi vẫn có thể điều trị được bằng những phương pháp đơn giản tại nhà. Nhưng nếu chứng bệnh trở nặng, người bệnh cần tìm đến bác sĩ để nhận hỗ trợ, tư vấn và đảm bảo tiến trình điều trị đi đúng hướng. Nhìn chung, tự bản thân người bệnh chủ động thay đổi thói quen, xây dựng chế độ ăn uống và thường xuyên kiểm tra sức khỏe sẽ hiệu quả hơn rất nhiều!

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *